Karar No 1: Avrupa’da Dijital Katılım Bankacılığı Hizmeti Sunan Inshanın Katılım Bankacılığı Meslek İlke ve Standartları Açısından Değerlendirilmesi

Bismillahirrahmanirrahim

TKBB DANIŞMA KURULU KARARI

TKBB TALEP YAZISI : 22/05/2018 tarih ve 045218 sayılı yazı
TALEP SAHİBİ : Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.
TALEP KONUSU : Avrupa’da dijital katılım bankacılığı hizmeti sunan “Insha”nın katılım bankacılığı meslek ilke ve standartları açısından değerlendirilmesi
KARAR TARİHİ : 30.06.2018
KARAR NO : 1

ALBARAKA TÜRK’ÜN TALEBE İLİŞKİN AÇIKLAMASININ ÖZETİ:

Insha, Almanya Merkez Bankasından (Bundesbank) gerekli onayları ve lisansları almış bir banka olan SolarisBank’ın altyapısını ve bankacılık lisansını kullanarak modüler bir yapı ile Kıta Avrupasında katılım bankacılığı hizmetleri verecek bir platform bankacılığı hizmetidir.

Bu bankacılık hizmetinin ilk aşamasında sadece hesap açma, hesap yönetme, ödemeler ve para transferi gibi temel bankacılık hizmetleri verilecektir. Katılım bankacılığı konusunda gerekli zemin hazırlandıktan sonra katılım bankacılığı ilkeleri ile uygun bir biçimde tüm katılım bankacılığı ürünleri sunulacaktır.

SolarisBank ile Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş arasında 23.03.2018 tarihinde işbirliği sözleşmesi imzalanmış ve projenin hayata geçirilmesi için gerekli süreç başlatılmıştır. Fonların yönetimi hususunda tarafların sözleşme ile mutabık kaldığı son ek bilgiler şu şekildedir:

  1. Cari Hesaplarda Toplanan Fonların Kullanımı

Insha müşterilerinin SolarisBank’taki cari hesaplarında biriken fonlar, katılım bankacılığı kurallarına uygunluk açısından herhangi bir kredi işlemine dahil edilmeyecek ve bu fonlar Alman Merkez Bankasında (Bundesbank) faizsiz bir hesapta tutulacaktır. Burada tutulan fonlar, tarafların mevzuat, uyum, risk, hazine pozisyonu vb. durumları gözetilerek karşılıklı onayı ile hazine işlemlerinde yönetilecektir. Fonların nasıl yönetileceğine dair süreç ve mekanizma sözleşme imzasını takiben 6 ay içinde taraflarca hazırlanacak ve sözleşme eki olarak imzalanacaktır (Sözleşmedeki Yeri: Preamble 5, 3. Obligations of the Parties 3.3 ve Annex Remuneration 1.9 ). 

  1. Müşterilerden Alınacak Komisyon Ücretleri

Komisyon toplama ve fiyat belirleme yetkisine ilişkin ibareler sözleşmeye eklenmiştir. Albaraka Türk, Insha ile ilgili tüm ürünlerde fiyatlama hakkına sahiptir. İlgili komisyonlar Insha adına, müşteriden SolarisBank tarafından alınıp Insha’ya aktarılacaktır (Sözleşmedeki Yeri: 3.3 Obligations of the Bank ve Preamble 2 ).

  1. Insha Faaliyet Gelirlerinin Yönetimi

Insha komisyon ve ilgili diğer gelirlerinin, SolarisBank’a ödenecek ücretlerin düşürülmesi sonrasında kalan kısmı Insha hesabına aktarılacaktır (Sözleşmedeki Yeri: 6.4 Settlement ). 

  1. Yeni Ürün ve Hizmetlerin Geliştirilmesi

Proje sözleşme itibariyle de 1. Faz işlemleri kapsamaktadır. 2. ve 3. Faz işlemlerle ilgili olarak sözleşmeye bu fazdaki ürünlerin fizibilitesini SolarisBank ile değerlendireceğimize dair bir ibare eklenmiştir. Bu kapsamda Almanya-Türkiye/Türkiye-Almanya Para Transferi ürünü ile ilgili çalışmalar başlatılmıştır (Sözleşmedeki Yeri: Preamble 4 ).

İşbu sözleşme esaslarına istinaden Insha, SolarisBank üzerinden topladığı fonları Albaraka Türk ve SolarisBank arasında ortak bir kullanım usulü belirlenene kadar Alman Merkez Bankasında tutacaktır.

Albaraka Türk ve SolarisBank fonların yönetimi hususunda ancak birbirlerinin mutabık kaldığı bir şekilde karar vereceklerdir. Dolayısıyla Albaraka Türk’ün fonların yönetimi konusunda katılım bankacılığı ilkelerine muhalif hareket etmesi söz konusu olmayacaktır. Alman Merkez Bankası kaynaklı ortaya çıkan faiz ödemeleri Albaraka Türk tarafından yapılacaktır. Almanya Merkez Bankasına yatırılan para sebebiyle oluşan artı faizleri ise Albaraka Türk alıp hayır işlerinde kullanacaktır.

KARAR:

Avrupa’da SolarisBank şirketine ait bankacılık lisansı ve alt yapısı üzerinden dijital katılım bankacılığı hizmeti sunacağını beyan eden “Insha”nın cari hesap ve havale hizmeti vermesinin ve bu hizmetler dolayısıyla müşterilerden komisyon geliri elde etmesinin katılım bankacılığı meslek ilke ve standartlarına aykırı olmadığına oybirliğiyle karar verilmiştir.

GEREKÇE:

Yapılan açıklamalara göre,

Insha’nın müşterilerine dijital bankacılık hizmeti sunacağı,

Bu hizmetler karşılığında bedel alacağı,

Bu hizmetleri sunmak için bankacılık alt yapısını kullanması karşılığında SolarisBank’a komisyon ödeyeceği,

İlk aşamada müşterilere cari hesap ve para transferi hizmetleri sunacağı,

Insha’nın sunduğu hizmetlerden sadece komisyon geliri elde edeceği anlaşılmaktadır.

Bu işlemler icare/kira sözleşmesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Cari hesaplarda toplanan paranın, katılım hesaplarında tutulması esastır. Ancak buna imkan olmadığı durumlarda bu fonun geçici bir hüküm olarak herhangi bir gelir elde etme amacı olmaksızın Merkez Bankasında tutulması bir zorunluluk olarak görülebilir. Bu hesaptan doğabilecek ve katılım bankacılığı meslek ilke ve standartlarına uygun olmayan gelirlerinin hayır işlerinde kullanılması esastır.

En doğrusunu Yüce Allah bilir.